danh nho
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người nho học nổi tiếng: "danh nho" chỉ một người có học vấn uyên thâm, tinh thông kinh sử Nho gia, và được nhiều người biết đến, kính trọng trong xã hội xưa.
- Nhà nho có danh tiếng: "danh nho" cũng dùng để chỉ những người có tài năng và đức độ trong lĩnh vực Nho học, thường là những người đỗ đạt cao hoặc có ảnh hưởng lớn trong văn hoá, giáo dục.
Ví dụ sử dụng
- (Nguyễn Du là một nhà nho có danh tiếng vào thời nhà Nguyễn.)
- (Ngôi làng của tôi trước đây có nhiều người nho học nổi tiếng làm nghề dạy học.)
- (Những người nho học có danh tiếng thường được triều đình coi trọng và bổ nhiệm chức vụ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "danh nho đất Bắc": chỉ những nhà nho nổi tiếng ở miền Bắc Việt Nam.
- Danh nho đất Bắc như Nguyễn Bỉnh Khiêm được người đời ca tụng. (Những nhà nho nổi tiếng miền Bắc như Nguyễn Bỉnh Khiêm được người đời khen ngợi.)
- "từ danh nho đến dân thường": diễn tả sự phổ biến từ tầng lớp trí thức đến người bình dân.
- Tục lệ này được duy trì từ danh nho đến dân thường. (Phong tục này được giữ gìn từ người có học vấn cao đến người dân bình thường.)
Biến thể và từ gần giống
Nho sĩ (danh từ): người theo học Nho giáo, thường chỉ người có học vấn.
- Các nho sĩ thời xưa thường chuộng lối sống thanh cao. (Những người theo Nho học ngày xưa thường ưa thích lối sống thanh bạch, cao quý.)
Danh sĩ (danh từ): người có danh tiếng trong giới trí thức, không nhất thiết phải là Nho học.
- Danh sĩ đất kinh kỳ thường tụ hội bàn luận văn chương. (Những người trí thức nổi tiếng ở kinh đô thường tụ tập để bàn về văn chương.)
Từ đồng nghĩa
- Nhà nho nổi tiếng: người có học vấn Nho học được nhiều người biết đến.
- Nho thần: người tinh thông kinh điển Nho gia (thường dùng trong văn phong trang trọng).
- Bậc hiền nho: người có đức độ và tài năng trong Nho học.
Thành ngữ liên quan
- Danh nho chính khí: chỉ người có học vấn và khí phách chính trực.
- Ông ấy là một danh nho chính khí, không chịu khuất phục trước quyền lực. (Ông ấy là người có học vấn và khí phách ngay thẳng, không chịu khuất phục trước quyền lực.)